Điều thứ nhất: phiếu bầu tính theo đầu liên đoàn
Châu Âu giữ phần lớn ngôi sao, giải đấu thu hút nhất và các đội bóng giàu có bậc nhất. Thế nhưng khi FIFA chọn người đứng đầu, tiền bạc không quyết định tất cả. Cả tổ chức có 211 thành viên, và mỗi thành viên chỉ cầm đúng một phiếu, dù đến từ nước đông dân hay nước nhỏ, dù bóng đá mạnh hay còn non trẻ.
Nhìn theo cơ cấu châu lục, UEFA gồm 55 liên đoàn, AFC có 47 còn CAF là 54. Những con số này không khớp hoàn toàn với danh sách của FIFA, nhưng cũng đủ để thấy khối các nền bóng đá đang vươn lên có trọng lượng lớn trong phòng bỏ phiếu. Vì thế, ứng viên nào chỉ dựa vào nhóm cường quốc sẽ khó đi đến cùng.
Điều thứ hai: người ta bỏ phiếu cho thứ họ nhận được
Với các liên đoàn quy mô nhỏ, lời tuyên bố hay uy tín cá nhân không bằng một khoản hỗ trợ có thể sờ thấy. Dưới nhiệm kỳ của ông Gianni Infantino, FIFA đã nâng đáng kể quỹ dành cho các thành viên thông qua FIFA Forward.
| Khoản mục, giai đoạn 2023-2026 | Con số |
|---|---|
| Tổng vốn dành cho phát triển | Xấp xỉ 2,25 tỷ USD |
| Trần hỗ trợ cho mỗi liên đoàn quốc gia (4 năm) | 8 triệu USD |
| Phân bổ cho mỗi liên đoàn châu lục (hằng năm) | 15 triệu USD |
Một CLB lớn ở châu Âu có thể xem 8 triệu USD là vụ mua bán cỡ vừa. Song ở nơi khác, số tiền này đủ để dựng học viện bóng đá trẻ, sửa sân, giữ cho giải quốc nội vận hành hoặc nuôi dưỡng phong trào bóng đá nữ qua nhiều mùa. Khoảng cách về hoàn cảnh kéo theo khoảng cách về ưu tiên: nhóm giàu thiên về bản quyền khai thác, lịch thi đấu và quyền lợi CLB, còn nhóm nhỏ cần nguồn vốn đều đặn, sân chơi và hỗ trợ chuyên môn.
Điều thứ ba: nhiều suất dự World Cup hơn
Bên cạnh tiền, FIFA tạo thêm vé vào các giải lớn. Kỳ World Cup 2026 nâng quy mô từ 32 lên 48 đội. Châu Á nhận 8 vé thẳng và một vé đá play-off liên lục địa; châu Phi được 9 vé thẳng kèm một vé play-off. Quốc gia trước đây gần như chỉ ngồi xem nay đã có đường đến sân khấu lớn nhất.
Lợi ích ở đây đi theo hai chiều. Đội tuyển nhỏ được đá World Cup, còn FIFA mở rộng khán giả và thị trường thương mại. Hai bên cùng có lý do để đi chung đường.
Điều thứ tư: khác biệt quan điểm vẫn có thể cùng đi
AFC từng không đồng thuận với FIFA về cách điều hành và chia quyền lợi, vì thế việc họ đứng về phía ông Infantino càng thu hút chú ý. Thực ra, tranh luận ở một chuyện cụ thể không đồng nghĩa hai bên đối lập về hướng đi. Chừng nào giá trị lâu dài còn được giữ, họ vẫn tìm được mẫu số chung, giống như các quốc gia vẫn hợp tác dù bất đồng ở vài hồ sơ.
Cũng đừng quên châu Âu. Thị trường phát triển tạo ra một phần lớn doanh thu thương mại, từ đó FIFA có tiền để rót vào chương trình hỗ trợ. Người cầm lái giỏi là người cân bằng được quyền lợi của cả hai nhóm, không phải người chọn bên này bỏ bên kia.
Điều thứ năm: minh bạch quan trọng ngang với ủng hộ
Cần tách bạch việc ủng hộ về chính trị với cách chia tiền. Một khoản hỗ trợ chỉ thật sự có ích nếu được phân theo tiêu chí rõ ràng, tạo hiệu quả thật và không gắn với việc ai trung thành với ai. Do đó, sự ủng hộ của nhiều liên đoàn nên được hiểu là phản ứng trước chính sách họ đang hưởng, chứ chưa thể coi là đổi phiếu lấy tiền.
Đối với Việt Nam, câu chuyện gợi ra một hướng đi thực tế: quan hệ đối ngoại chỉ có giá trị khi biến thành tài nguyên cho nền bóng đá. Tiếp cận các chương trình của FIFA và AFC, đưa VAR vào sử dụng, bồi dưỡng nhân lực và mở rộng hợp tác đều là những ví dụ cụ thể.
Tóm lại: ai tạo ra lợi ích, người đó giữ ảnh hưởng
Cuộc cạnh tranh ở FIFA cho thấy ảnh hưởng không dồn hết về phía nhiều tiền nhất. Ai gom được số đông bằng những quyền lợi cụ thể, và chuyển lợi ích từng liên đoàn thành tiến bộ chung, người đó đứng vững hơn.
Muốn theo dõi bóng đá châu lục và thế giới, bạn có thể mở lịch thi đấu, xem bảng xếp hạng, đọc thêm chuyên mục nhận định hoặc vào trang trực tiếp khi có trận.
Tổng hợp từ thông tin của Tạp chí Bóng đá.
Bình luận